Zawór 5/2 czy 5/3? Jak czytać symbole ISO 1219 i dobrać do siłownika [praktyczny przewodnik]

Autor: RexAir – Ekspert od Pneumatyki

Wstęp

Dwa najczęstsze pytania przy projektowaniu układów: „Czy do mojego siłownika lepszy będzie zawór 5/2 czy 5/3?” oraz „Jak czytać symbole na schematach ISO 1219?”. Poniżej znajdziesz krótki, praktyczny przewodnik: najpierw szybkie odkodowanie symboli, a potem decyzja doborowa krok po kroku – z przykładami zastosowań i gotowymi linkami do sklepu RexAir.

Szczegółowe wyjaśnienie techniczne

1) Rozszyfruj symbol ISO 1219 w 30 sekund

• Liczba portów / liczba pozycji – zapis „5/2” oznacza 5 portów i 2 pozycje, „5/3” – 5 portów i 3 pozycje. Każdy kwadrat w symbolu to pozycja pracy zaworu, strzałki pokazują połączenia portów.
• Kwadrat po prawej – stan spoczynkowy; po lewej – stan po wysterowaniu cewki.
• Oznaczenia pozycji środkowej 5/3:
  • CC (Centres Closed) – A i B zablokowane (utrzymanie pozycji),
  • CO (Centres Open) – A i B upuszczone do wydechów (bezpieczne odciążenie).

2) 5/2 vs 5/3 – funkcje w praktyce

5/2 – szybkie przełączanie dwóch położeń siłownika dwustronnego działania (A↔B); wersje monostabilne (powrót sprężyną/pilotem) lub bistabilne (zatrzymanie w ostatnim położeniu po zaniku sterowania).

5/3 – dodatkowa pozycja środkowa:

• 5/3 CC – zatrzymanie siłownika w miejscu (blokada A i B), utrzymanie chwytu/pozycjonowania,
• 5/3 CO – odpowietrzenie A i B (miękki stop, odciążenie mechaniki, bezpieczeństwo serwisowe).

3) Jak dobrać zawór do siłownika – checklista RexAir

1. Rodzaj aktuatora: dla dwustronnego używaj 5/2 lub 5/3; dla jednostronnego zwykle 3/2.
2. Co ma się stać po zaniku zasilania?
   • Ma zostać w pozycji → 5/3 CC lub 5/2 bistabilny.
   • Ma „odpuścić” bezpiecznie → 5/3 CO lub 5/2 monostabilny z właściwą logiką.
3. Przepływ i wielkość przyłącza: dobierz pod Q_n i gwint (np. G1/8…G1/2).
4. Sposób sterowania: cewka DC/AC, pobór mocy, rodzaj złącza (np. DIN, M8), możliwość ręcznego przesterowania.
5. Montaż: w linii, na płytach rozdzielających, na wyspie zaworowej (skalowalność).

Zastosowanie (przykłady)

• Automatyka montażu: przesuwy i dociski – zwykle 5/2 monostabilny (prosto, szybko).
• Transport & stopery: wymagane utrzymanie pozycji → 5/3 CC.
• Bezpieczeństwo/serwis: konieczne odciążenie siłownika → 5/3 CO.
• Układy wieloosiowe: rozbudowa o wyspy zaworowe – jeden interfejs, łatwy serwis.

Rekomendacja produktowa (kliknij i dobierz w RexAir)

• Elektrozawory – pełna kategoria Sterowanie (m.in. Camozzi EN/PL/CFB). :contentReference[oaicite:2]{index=2}
• Wyspy zaworowe do rozbudowy linii – Wyspy zaworowe (akcesoria, moduły fieldbus). :contentReference[oaicite:3]{index=3}
• Cewki i wtyki (DIN/M8) – Cewki i akcesoria (12/24 VDC, 24/110/230 VAC). :contentReference[oaicite:4]{index=4}
• Tłumiki wydechu (cichsza praca, dłuższa żywotność) – np. Seria 2901/2903/… lub RSW. :contentReference[oaicite:5]{index=5}

Źródła i krótkie noty techniczne:
Camozzi Series 4 – funkcje 5/2 i 5/3 (CC/CO) + przepływy: katalog PDF. Podgląd produktu i grafiki: sklep Camozzi. Zasady czytania symboli ISO 1219 (porty/pozycje): Hafner – „ISO schemes of directional control valves”, oraz ASCO – „ISO 1219 symbols” (zestawienie).